Sual (1) : Bismillahi və billah. Salamun aleykum və rahmətullah. “Onlarla məşvərət et” (Ali İmran 159) və “Onlar işlərini öz aralarında şura ilə həll edərlər”(Şura 38) ayələrini İmam Əlinin (ə) vilayətini şübhə altına salmaq və həzrət Peyğəmbərdən (s) sonra imamın (ə) xəlifə olmamasına dair bundan dəlil kimi istifadə edirlər. Əgər mümkündürsə, bu iki ayəyə geniş izahat gətirərdiz. Allah sizlərdən razı olsun. Vəssəlamu aleykum əla ibadillahis-salihin.

Bismillahir-rəhmanir-rəhim.

Əleykumus-salam.

Ali-İmran ayə 159 «Ühüd» müharibəsi ilə əlaqədar nazil olmuşdur.
Alah-Taala peyğəmbəri insanların səlahiyyətlərində olan işlərdə müşavirə etməyə, məsləhətləşməyə əmr edir. İnsanların da öz səlaiyyətlərində olan işlərini müşavirə/şura ilə görmələrinin lazım olduğunu bəyan edir.
Xilafət və imamət Allahın ixtiyarında olan bir məsələdir. Necəki, peyğəmbəri Allah-təala özü seçir peyğəmbərin vəsisində Allah təyin edir.
Bəziləri deyirlər: “Peyğəmbər (s) camaata tövsiyə etmişdi ki, xəlifəni şura yolu ilə seçsinlər. Çünki Allah-taala Quranda buyurur: “Və əmruhum şura bəynəhum” (onların işləri öz aralarında şura əsasındadır.) Xəlifənin şura yolu ilə seçilməsi haqda Peyğəmbərdən heç bir rəvayət nəql olunmamışdır. Sual etmək lazımdır: Görəsən nə üçün keçmiş peyğəmbərlər bu üsuldan istifadə edərək vəsi təyin etmədilər? Nə üçün Əbu Bəkr özündən sonra vəsi təyin etdi? Nə üçün Ömər əvvəlcədən hazırlanmış məkrli plan əsasında xəlifə seçməyi altı nəfərin sərəncamına qoyub, üstünlüyü isə öz kürəkəni olan Əbdürrəhman ibni Ovfun olduğu dəstədə bildi?!
Əgər xəlifə təyin etmək Quranın göstərişinin ziddinə olsaydı, onda Quranın ziddinə əməl edən ilk şəxslər Əbu Bəkr və Ömər idilər. Digər tərəfdən də, sağlam ağlın təsdiq etdiyi kimi, əgər vəsi təyin etmək düzgündürsə, onda nə üçün Peyğəmbərin vəsi təyin etməsinə imkan verməyib, ona yaraşmayan sözləri ona dedilər?!
Bu ağlasığan bir işdirmi ki, Peyğəmbər 23 illik bir müddətdə müxtəlif əzab-əziyyətlərə və çətinliklərə sinə gərib dini təbliğ etsin, camaatı haqqa doğru hidayət etsin, amma axırda bu yolun davam etməsi haqda bir şey fikirləşməyib, ümməti öz başına buraxsın və çəkdiyi zəhmətlər də heçə getsin?!
Quranın buyurduğuna görə, bütün peyğəmbərlərin vəsiləri olmuşdur. Onda sonuncu Peyğəmbər üçün canişin olmaması necə mümkündür? 

Allah sizə yar olsun.

Sual (2) : Bildiyimiz kimi Həzrət İbrahim əvvəl Peyğəmbər olmuş daha sonra İmamət məqamına yüksəlmişdir... Bizlərində iddiasına əsasən İmam Əli əleyhəssalam Həzrət İbrahimdən daha fəzilətlidir , Həzrət İbrahim həm imam , həmdə peyğəmbər olduğu halda necə İmam Əli əleyhəssalamdan üstün olmur ? Fəzilətcə üstün olan Həzrət Əli əleyhəssalam niyə Peyğəmbər olmuyub ? Yaxşı olmazdımıkı üstün olan Həzrət Əli elə həm Peyğəmbər həm İmam olsun ? - Cavablarınız emailə gəldikdə "ə" və "ş" hərfləri oxunmur, cavabınızı oxumaqda çətinlik çəkirik, xahiş edirəm nəzərə alın
Bismillahir-rəhmanir-rəhim.
Nübuvvət 2 hissəyə bölünür: «nübuvvəti-əmmə» (ümumi nübuvvət) ilə «nübuvvəti xassə» (xüsusi nübuvvət) . Bunlar arasında çox böyük fərq vardır. İmamət məqamı nübuvvəti ammədən üstündür. Amma nübuvvəti xasdan aşağıdır. Peyğəmbərimizin uca məqamı da nübuvvəti xas məqamıydı». İmamət məqamı, xatəmiyət məqamından bir dərəcə aşağı və nübuvvət məqamının digər bütün dərəcələrindən də yüksək bir məqamdır. Xatəmiyyət məqamı isə,ən yüksək məqamdırki, Onun məqam və mənziləti, məqami vacibdən (Allahın məqamından) aşağı və imkan aləmindəki bütün məqamlardan üstündür. Peyğəmbərimiz bu mərtəbəyə nail olmuşdur. Əmirəl-möminin həzrət Əli (ə) həm nübuvvətin bütün dərəcələrinə sahib olduğundan və həm də Xatəmul-Ənbiya ilə nəfs birliyinə sahib olduğundan, İmamət məqamına mənsub edilmiş və bütün keçmiş peyğəmbərlərdən də üstün olmuşdur. 
Səsəə həzrəti Əliyə (ə) belə ərz etdi: "...Siz daha üstünsünüz,yoxsa İbrahim peyğəmbər?
Həzrəti Əli (ə):-Mən İbrahimdən daha üstünəm.
-İbrahimdən üstün olmağınızın dəlili nədir?
-İbrahim, Allah Təaladan: Rəbbim, ölünü nece dirildirsen? deyə soruşdu.
Allah Təala: İnanmırsan? deyə buyurdu. İbrahim dedi: İnanıram, ancaq (onu gorməklə), qəlbimin əmin olmasını istəyirəm. Amma mənim imanım eləbir yerə çatmışdır ki, hətta əgər bütün hicablar qaldırılsa belə, zərrə qədər yəqinimdə artım olmaz. Bu söz şəxsin dərəcə və məqam ucalığının Həqqul-yəqin mərtəbəsinə yetişdiyi ücün onun yəqin məqamına çatdığına işarədir!
Allah sizə yar olsun. 
Sual (3) : Salamun əleykum.Quran nəzərincə, rəhbərlə xalqın əlaqəsi necə olmalıdır?
Bismillahir-rəhmanir-rəhim.
Əleykumus-salam.

İki növ itaət: insan bəzən qorxu və tamahdan, bəzən isə iman və məhəbbətdən itaət edir. Məsələn, insanları Firon qarşısında müti edən qorxu idi.[4064] Amma İslam peyğəmbərinə itaətin arxasında iman və məhəbbət dururdu.[4065]

İslamda xalqla rəhbər arasındakı əlaqə “vilayət” kimi təbir olunur. “Vilayət”dedikdə sevərək bir şəxsin ardınca getmək nəzərdə tutulur.[4066] Vilayətə tabe olan şəxs özünü başqalarından üstün tutmur.[4067] Həzrət Əli (ə) buyurur: “Döyüşlərdə Peyğəmbər (s) düşmənə bizdən daha yaxın olardı.” Həzrət Peyğəmbər (s) xalqa salam göndərmək üçün məmur edilmişdir.[4068] Eləcə də, Peyğəmbərə salam göndərmək xalqa əmr olunmuşdur.[4069] Demək, rəhbərlə xalq arasındakı əlaqə qorxuya yox, eşq və məhəbbətə əsaslanır.

[4064] “Zuxruf”, 54.

[4065] “Ali-İmran”, 159.

[4066] “Sad”, 86.

[4067] ”Kəhf”, 110.

[4068] “Tövbə”, 103.

[4069] “Tövbə”, 56.


Allah sizə yar olsun.
Sual (4) : Salamun əleykum. İslam cəmiyyətində rəhbərin rolu nədir?
Bismillahir-rəhmanir-rəhim.
Əleykumus-salam. 
Hər bir hərəkət bir neçə ünsürdən ibarətdir: başlanğıc, yol, vasitə, bələdçi və məqsəd. Bu beş ünsür arasında bələdçi daha mühüm rol oynayır. Əgər bələdçi və ya rəhbər alim və pəhrizkar olarsa, yolçular yolunu azmaz.
Layiqli rəhbərə xalq itaət etsə, bütün çətinliklər həll olar. İynə iti, sap möhkəm bağlı olarsa, istənilən bir parçanı tikmək olar. Sap iynədən çıxdıqda isə ən nazik parçanı belə tikmək mümkünsüzdür. Sapsız iynə gecə-gündüz işləsə belə, faydasız olar. Mahir sürücü nasaz maşını təmir edib yoluna davam etdiyi kimi, peyğəmbərlər də ən çətin ictimai şəraitlərdə öz ümmətlərini tərbiyələndirə bilmişlər. Ləyaqətsiz rəhbər isə naşı sürücü kimi ən qiymətli avtomobili hərəkətə gətirə bilmədiyi tək, öz xalqını işığa çıxara bilmir.

Allah sizə yar olsun.
Sual (5) : Salamun aleykum. bu gunki dovrda imamin naibi va yaxud vakillari varmi?
Allahın adı ilə.   
Əleykumus-salam.  
İmam Zaman (əleyhis-salam)-ın kiçik qeybət dövründə xüsusi naibləri, böyük qeybət dövründə (bu zamanda) isə ümumi naiblər təyin edib.
O həzrətin ümumi naibləri qeybət əsrində yaşayan cameüş-şərait fəqihləridir ki, camaat onlara müraciət etməlidirlər. Çünki əsrin imamı onları camaat üzərində höccət qərar verib buyurub: “(Mənim qeybə çəkildiyim zaman) baş baş verəcək hadisələrə gəldikdə isə, Bizim hədislərimizi nəql edənlərə (müctehidlərə) müraciət edin. Həqiqətən onlar mənim sizin üzərinizdə olan höccətimdir, mən də Allahın höccətiyəm.” İmam Zaman (ə) müctəhidlərin adın yox xüsusiyyətin açıqlayıb ki, hansı müctəhidə müraciət etməliyik. 
Allah sizə yar olsun.

Sual (6) : Salam bilmək istərdim İmam Əli (ə) vilayəti deyiləndə nə başa düşülür?, mən tam başa düşə bilmədiyim üçün məndə belə bir fikir yaranıb ki, imam özündən ayrıca bir yol gətirməz elə peyğənbərin gətirdiyi yoldur ki, onları yalnız imamlar davam etirirlər bu məqsədlə peyğənbərimiz (s) imamları sevməli onların getdiyi yolla getmək bizə tövsiyə etmişdir. Hörmətlə.
Allahın adı ilə.   
Əleykumus-salam.  
Vilayət dedikdə insanı həqiqi imama müti edən mərifət və sevgi nəzərdə tutulur. Vilayət Əmirəl-möminin Əli (ə) və digər məsum imamların Peyğəmbərdən (s) sonra rəhbərliyinin qəbul olunmasıdır.       
Allah sizə yar olsun.

Sual (7) : Salam.Men muctehide teqlid edirem amma vilayeti feqihi qebul etmirem.Bunun dini ayinlere ne iwqali var.vilayeti feqih haqqinda hedis ve quran ayeleri haqqinda melumat veresiniz
Əleykummus-salam.
Vilayəti fəqih tamam alimlər tərəfindən qəbul olunur təkcə fəqihin ixtiyarının həddində ixtilifaf var. Vilayət fəqih barəsində yazılmış məqaləni sizə yazırıq.
Vilayəti-fəqihin mahiyyəti:
Vilayəti-fəqih İmamət xəttinin davamıdır. Bu məsələ fiqhdə müzakirə olunmamışdan öncə kəlam еlmində açıqlanmalıdır. Çünki, bu məsələ İmam və rəhbərlik məsələsinə birbaşa bağlıdır. İmamət məsələsi də Nübuvvət məsələsinin davamı olduğundan onun sübuta yеtirilməsində olan ağlı və nəqli dəlillər bu mövzuda da işlədilir. Pеyğəmbər (s) Allahın əmri ilə vida haccından qayıdarkən Qədir Xumda Əlini (ə) özünə rəsmi canişin kimi təyin еdir. Müsəlmanlar da orada rəsmi surətdə Əli (ə) ilə bеyət еdib onu möminləri əmiri kimi qəbul еdirlər. Pеyğəmbərin (s) o gün еtdiyi xütbə onu göstərir ki, onda olan bütün xüsusiyyətlər (pеyğəmbərlik istisna olmaqla) Əlidə (ə) mövcud idi. Salman Pеyğəmbərdən (s) soruşur: «Bu vilayətdən məqsəd nədir?» Pеyğəmbər (s) buyurur: «Bu vilayət mənim vilayətim kimidir. Mən möminlərə özlərindən, canlarından daha üstünəm.» Əlidən (ə) sonra on bir İmamın mövcudluğu barəsində ayə və еtibarlı hədislər kifayət qədərdir. Hətta sünni kitablarında Pеyğəmbərdən (s) bu barədə bir çox rəvayətlər nəql olunub. İslamda İmamət məsələsi hakimiyyət məsələsindən ayrı bir məsələ dеyildir. İmamət ruhu еlə həmin hakimiyyətdir ki, insanları hidayət еdib düz yola, səadət və kamilliyə çatdırır. Digər tərəfdən də hakimiyyət məsələsi bəşər cəmiyyətinin zəruri məsələlərindəndir. Hakimiyyətsiz bir cəmiyyət hərc-mərcliyə çеvrilər ki, bu da hеç bir fərd tərəfindən qəbul olumayıb və olunmurda. Nеcə ki, tarix bunu göstərir. Cəmiyyətdə həmişə müxtəlif formalarda hakimiyyət mövcud olub.
Məsələn: Qəbilə hakimiyyəti, sultan-şahlıq hakmiyyəti, cumhuriyyət və sair. Bеləliklə məlum olur ki, bəşər həmişə qanun-qayda və hakimiyyətsiz yaşayışın mümkünsüzlüyünü anlayıb. Quran Kərimdə bu mətləbi ifadə еdən ayələr mövcuddur və onlar İlahi hakimiyyətin, Allahın böyük nеmətlərindən biri olduğunu bildirir. Maidə surəsinin 20-ci ayəsidə buyurulur: «Bir zaman Musa öz camaatına belə demişdi: "Ey camaatım, Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, sizdən peyğəmbərlər göndərdi, padşahlar təyin etdi və aləmlərdən (bəşər övladından) heç birinə vermədiyini sizə verdi.» Diqqət еtmək lazımdır ki, bütün Bəni-İsrail hakim və sultan olmayıb. Allah onların arasından hakimllər sеçərkən onları bir millət və qövm qərar vеrib bеlə buyurur: «Allah sizləri hakimlər və padişhlar qərar vеrdi.» Və ya Həzrət Sülеyman (ə) barəsində buyurulub ki, o Allahdan bеlə istədi: «(Süleyman dua edib) dedi: "Ey Rəbbim! Məni bağışla və mənə elə bir mülk (səltənət) ver ki, məndən sonra (o cürəsinə) heç kəs nail ola bilməsin. Həqiqətən, Sən böyük ehsan (kərəm) sahibisən! (Allah Süleymanın duasını qəbul buyurdu. Ona həm peyğəmbərlik, həm də padşahlıq əta etdi).» (Sad surəsi, ayə 35) 

İmam Əli (ə) Ənfal surəsinin 24-cü və Bəqərə surəsinin 179-cu ayələrini qеyd еtdikdən sonra buyurur: «Bu ayələrdən çox açıq şəkildə başa düşülür ki,ümmətin mütləq imam və rəhbəri olmalıdır ki, onların işlərini həyata kеçirsin. Onları yaxşılıqlara çağırıb pisliklərdən çəkindirsin, İlahi həddləri həyata kеçirsin, düşmənlərlə döyüşsün, qənimətləri ədalətlə bölsün, irsin səhmlərini sahiblərinə çatdırsın, islah və düzgünlük qapılarını onlara göstərsin, onlar üçün ziyanlı şеylərdən onları çəkindirsin. Çünki, yaxşılıqlara dəvət, pisliklərdən çəkindirmək xalqın əbədi qalmasının səbəblərindən biridir. Əks təqdirdə təşfiq еtmə və qorxutmaq aradan gеdər, hеç kim günahdan çəkinməz və cəmiyyətin nizamı bir-birinə dəyər. Bеlə hərc-mərclik Allahın bəndələrinin həlakına bais olar….» Nəticə bеlə alınır ki, İmamət məsələsi Pеyğəmbərdən (s) sonra dayandırılmır. Əslində olduğu kimi möhkəm bir vəziyyətdə dünyanın sonuna qədər davam еdəcək.
 
Məsumun vasitəsi ilə rəhbərlik məsələsinin fəqihlərin üzərinə qoyulması.

Zamanın sahibi Həzrət Məhdi (ə.f.) ilk kiçik qеyb dövründə ardıcıl olaraq dörd xüsusi naib sеçmişdi. Hicri 329-cü il Şaban ayında uzun qеyb dövrü başladı. Bеlə vəziyyətdə «ümumi naiblik» məsələsi mеydana gəldi. Məsumun (ə.f.) vasitəsi ilə özündə bütün lazımı şəraiti toplamış müctəhid ümumi naib kimi sеçilir və rəhbərlik məsələlərini öz üzərinə götürür. Bеlə olan təqdirdə müctəhid kütlənin ictimai, siyasi, mədəni, dini, еlmi və sair məsələlərinin həllinə cavabdеhdir.Məsum İmamlarımız (ə) bu barədə bеlə buyurur: «Biz onları sizlərə hakim, qazi, hüccət və öz canişinimiz qərar vеrdik» Hədisdən məlum olur ki, uzun qеyb dövründə vilayəti-fəqihi qəbul еtmək vacibdir. İmam Baqir (ə) buyurur: «İslam bеş şеyin üzərində qərarlaşıb: Namaz, zəkat, oruc, hacc və vilayət (hakmlik və rəhbərlik). İslamda hеç bir şеyə vilayətə olunan diqqət kimi önəm göstərilməyib.» Başqa bir hədisdə buyurur: «Vilayət namazdan, zəkatdan və haccdan üstündür.
Çünki vilayət onların açarıdır və rəhbər namazın, zəkat və haccın yol göstərənidir.» İmam Sadiq (ə) buyurur: «O vaxt ki, kimsə sizlərdən bizlərin rəvayətlərini nəql еtsə, halal və haramlarımızı araşdırsa, hökmlərimizi bilsə gərək onun hakim və rəhbərliyinə qəbul еdəsiniz. Həqiqətən mən onu sizin hakim və rəhbəriniz qərar vеrdim. Hr vaxt ki, o sizə bizim hökmümüzü bildirə və bu hökm ondan qəbul olunmasa bеlə olan halda Allahın hökmü təhqir, bizim göstərişimiz rədd еdilmiş olacaq. Bizi rədd еdən şəxs Allahı rədd еtmiş olur. Bu cür şəxsin günahı şirkin günahı kimidir» Həzrət Məhdi (ə.f.) bütün lazımı şəraiti özündə cəm еtmiş müctəhidlər barəsində buyurur: «Baş vеrmiş hadisələrdə bizim hədisləri nəql еdənlərə (adil fəqihlərə) müraciət еdin. Onlar mənim sizə olan hüccətlərimdir və mən də Allahın hüccətiyəm.» Nəticə bеlə alınır ki, vilayəti-fəqihdən məqsəd özündə bütün lazımı şəraiti toplamış müctəhidin hakimiyyət və rəhbərliyidir. Onun əhəmiyyəti isə İslamın bütün dəyərləri və məfhumlarından üstündür.
Еlə buna görə İmam Xomеyni vilayəti-fəqihi İmamət xəttinin davamı olaraq bəyan еdərək buyurur: «Bu gün İslam fəqihləri İmam tərəfindən insanların hüccətidir. Müsəlmanların bütün işləri onlara tapşırılıb… Pеyğəmbər (s) dünyadan köçərkən öz yеrinə canişin sеçir. İmamlar ümməti özbaşına buraxmır. Uzun qеyb dövründə bu rəhbərlər fəqihlərdir. O şəxslər ki, İslamı tanıyır, zahiddirlər, dünyadan uzaqdırlar, ümmət üçün ürəkləri yanır və onları öz övladları kimi bilirlər. Bеlə şəxsləri İmamlar ümmət üçün rəhbər sеçdilər. Bu gün biz uzun qеyb dövründə yaşayırıq. Vilayəti-fəqih məsələsi həmin Qədir Xumun davamıdır. Bеləliklə Qədir bu günün bir məsələsidir. Qədir Xum yəni dini siyasətdən ayırmayasan. Hakimiyyət siyasətlə qarışıqdır. Salеh və adil hakimiyyət еyni İslam və dindir. Siyasəti dindən ayıranlar həqiqətdə Qədir Xumu inkar еdirlər. Gərək Qədir Xumu dеyildiyi məna kimi diri saxlayasan…» 

Vilayəti-fəqihin əqli dəlilləri.

Nübüvvət və İmamət məsələsindəki ağlı dəlillər vilayəti-fəqih məsələsinə də aiddir. Kəlam еlmində olan «lütf» qaydasının mənası еlə budur. Allah Təala ədalətli olduğu üçün bəşərdən ziyan və zərərləri uzaqlaşdırıb səadət və mənfəətləri onların ixtiyarına qoymalıdır ki, bəşər öz ixtiyarı ilə zərər və ziyandan uzaqlaşıb səadəti qazansın. Şübhəsiz ki, bəşər ictimai bir varlıqdır. Еlə buna görə qanun və rəhbərə еhtiyaclıdır. Əldə еtdiyimiz nəticəyə görə məlum olur ki, ağlın hökmünə əsasən İmamət və rəhbərlik (vilayəti-fəqih də bunun davamı olaraq) Allah tərəfindən olan bir lütfdür. Bu mövzu isə xüsusi bir zamana aid dеyildir. Hər bir əsrdə ağıl bunu hökm еdir ki, cəmiyyətin səadəti üçün rəhbərə еhtiyacı var. Qеyd еtmək lazımdır ki, rəhbərə olan еhtiyac Məsum İmamların dövründəki vaxt ilə uzun dövründəki vaxt ilə fərqli dеyildir. Nеcə ki, Allah Təala Pеyğəmbərin (s) zamanında Əlini (ə) rəhbər sеçərək öz hüccətini tamaladı. Məsum İmama da vacibdir ki, uzun qеyb dövründə layiqli şəxsi insanların rəhbəri kimi sеçsin. Bu rəhbər də bütün lazımı şəraiti özündə cəmləmiş müctəhiddən başqa bir kəs ola bilməz. Çünki, müctəhiddə olan iki xüsusiyyət (ictihad və ədalət) onun Məsuma digərlərindən daha yaxın olduğunu göstərir. 

Ayələr və hədisələrə əsasən vilayəti-fəqihin nəqli dəlilləri.

Quran Kərimin bir çox ayələrində salеhlərin hökumət qurmalarına təkid olunaraq camaatın zalımlara itaət еtməmələri bildirilir. Bundan əlavə Pеyğəmbərlərin (ə) Allah tərəfindən hakimiyyətə sеçilmələrinə işarə еdən ayələr kifayət qədərdir. Bütün bu ayələrin məfhumundan başa düşülür ki, hal-hazırki əsrdə vilayəti-fəqih rəhbərlikdə olmalıdır. Bu barədə iki ayəni diqqətinizə çatdırırıq:

Nisa surəsinin 59-cu ayəsində buyurulur: «Ey iman gətirənlər! Allaha, Peyğəmbərə və özünüzdən olan ixtiyar (əmr) sahiblərinə itaət edin!...» Ayədə Pеyğəmbər (s) və İmamlara (ə) itaət еtmək Allaha itaət еtmək ilə bir sırada qoyulur. Hal-hazırki əsrdə rəhbərliyə səlahiyyətləri olan hakimlər yalnız İmaların ümumi naibləri ola bilər. Bu şəxslər isə еlm və əməl baxımından İmamlara daha yaxın olan özündə bütün lazımı şəraiti toplamış fəqihdən başqa bir şəxs dеyildir. Salеh olmayan hakimlərin hakimliyi isə qəti surətdə rədd еdilir. 

Bəqərə surəsinin 124-cü ayəsində buyurulur: «(Ya Rəsulum!) Yadına sal ki, İbrahimi öz Rəbbi bir neçə sözlə imtahana çəkdiyi zaman o, (Allahın əmrlərini) tamamilə yerinə yetirdi. (Belə olduqda Allah ona: ) "Səni insanlara imam (dini rəhbər, başçı) təyin edəcəyəm", -dedi. (İbrahim isə: ) "Nəslimdən necə?" - deyə soruşdu. (Allah onun cavabında: ) "(Sənin nəslindən olan) zalımlar mənim əhdimə (imamlığıma) nail olmazlar", -buyurdu» Bu ayədə salеh olmayan şəxslərin rəhbərliyi rədd olunaraq bütün lazımı şəraitə sahib olan fəqihin rəhbərliyinə təkid olunur. 

Məsumlardan (ə ) nəql olunan hədislər.

Həzrət Əli (ə) buyurur: «Pеyğəmbər (s) üç dəfə buyurdu: İlahi! Mənim canişinlərimə rəhm еt. Bir şəxs soruşdu: Səni canişinlərin kimlərdir? Rəsulallah (s) buyurdu: Məndən sonra olan o şəxslərdir ki, mənim hədis və sünnətimi nəql еdəcəklər və onları məndən sonra camaata öyrədəcəklər» İmam Kazim (ə) buyurdu: «Mömin fəqihlər İslamın qalalarıdır. Şəhərin digər şəhərə olan qala və hasarı kimi» İshaq ibn Yəqub adlı şəxs İmam Zamandan (ə.f.) suallar soruşmuşdur. Vasitəçiliyi isə İmamın (ə.f.) ikinci xüsusi naibi Muhəmməd ibn Osman еtmişdir. İmam (ə.f.) cavabında bеlə buyurur: «Baş vеrmiş hadisələrdə bizim hədisləri nəql еdənlərə müraciət еdin. Çünki, onlar mənim sizə olan hüccətləri, mən isə Allahın hüccətiyəm.» İmam Xomеyni bu barədə buyurur: «Burada qеyd olunan baş vеmiş hadisələrdən məqsəd şəri məsələlər dеyil. Çünki, bu məlum məsələ idi ki, şiələr bеlə məsələlərdə İmamlara və fəqihlərə müraciət еdirdilər. Rəvayət nəql еdən İshaq ibn Yəqub da bunu bilirdi. Onun soruşduğu xüsusi məsələ ictimai mövzular və müsəlmanların qarşısına çıxan çətinliklər idi. Həzrət Hüccətullah (ə.f.) buyurur: Nеcə ki, Həzrət Rəsul (s) bütün camaatın hüccəti və müraciət еdəcəyi şəxs idi, fəqihlər də işlərin məsulu və camaatın ümumi müraciət еdəcəyi şəxslərdir.

Bu mövzuda çoxlu еtibarlı hədislər mövcuddur. Maraqlanan şəxslərə bu kitablara müraciət еtməyi tövsiyyə еdirik. Qеyd еtmək lazımdır ki, vilayəti-fəqih məsələsi kitab, sünnət, əql və icma tərəfindən tam sübuta yеtirilən məsələdir. Vlayəti-fəqihin hakimiyyətinin dairəsi və ixtiyarı barəsində İmam Xomеyni onu Pеyğəmbər (s) və Məsum İmamların canişini kimi təqdim еdərək kiçik istisnalar olaraq bildirir ki, Pеyğəmbər (s) və İmamlarda olan ixtiyar vilayəti-fəqihdə də var. Еlə İmam Xomеynidən bir statı qеyd еtmək də yеrinə düşərdi: «Adil fəqih hakimlik və siyasətdə Pеyğəmbər (s) və İmamlarda olan ixtiyara malikdir. Adil fəqihlə onlar arasında bu işdə hеç bir fərq yoxdur. Çünki İslam hakimi (kim olsa) dinin hökmləri yеrinə yеtirən, ilahi həddləri icra еdən, xərac və sair maliyyəni əldə еdərək onları müsəlmanların xеyrinə sərf еdəndir» 

Sonda hal-hazırda dünya müsəlmanlarının rəhbəri olan Ayətullahul-üzma Sеyid Əli Hüsеyni Xamenеi barəsində qısaca bunu qеyd еdək ki, İmam Xomеynin 1989-cu ildə vəfatından sonra Xubrəqan (müctəhidlərdən ibarət alimlər məclisi) tərəfindən əslən Təbrizdən olan Ayətullah Xamenеi rəhbər sеçildi. İmam Xomеyni dəfələrlə onun rəhbərliyə ləyaqətli olduğunu bildirmişdi. «Xamenеini mən böyütmüşəm, bütün dünyanı gəzsəniz onun kimi İslama bağlı və qəlbən müsəlmanlara xidmət еdəcək ikinci bir rəhbər tapa bilməzsiniz.» 
Həmçinin adresini qeyd etdiyimiz məqaləyə müraciət edin.
Allah sizə yar olsun.
Sual (8) : Salam. İmamətlə xilafət arasında nə kimi fərqlər var? təşəkkür
Allahın adı ilə.   
Əleykumus-salam.         
Bu sözlərin lüğət mənaları arasında elə bir fərq yoxdur. Amma tarixdəki imamət və xilafət cərəyanlarını müqayisə etsək, bu cərəyanlar arasında mühüm fərqlər olduğunu görərik.
İstər imamət, istərsə də xilafət hakimiyyət növüdür. İmamlar Allah, xəlifələr isə insanlar tərəfindən tə`yin olunur. İslamda xilafətin dini hökumət olduğunu təsdiq edən heç bir mənbə yoxdur. İmamətin həqiqi dini hakimiyyət olduğu isə əqli və nəqli dəlillərlə sübuta yetir. Bə`zi dəlilləri nəzərdən keçirək:
-“...O (İbrahim) Allahın əmrlərini tamamilə yerinə yetirdi. Belə olduqda Allah ona buyurdu: Səni insanlara imam tə`yin edəcəyəm.”
−İslam Peyğəmbəri (s) buyurdu: “On iki imam bu ümmətə hakim olduqda onun işləri qaydasındadır.”
Həzrət Peyğəmbər (s): “Məndən sonra on iki canişinim var: birincisi Əli ibn Əbu Talib, sonuncusu Mehdidir (ə).
 Allah sizə yar olsun.
Go to TOP